ÿØÿà JFIF    ÿÛ „ !.%+&8&+/1555$;@;4?.451 4,$,44444444444414444444444444444444444444444444444444ÿÀ  á á" ÿÄ     ÿÄ ?    !1AQaq"2‘¡±ÁðBRbrÑá#‚’¢²3S CñÿÄ   ÿÄ !    !1QAa‘2ÿÚ   ? 5˜Z¯V¦cø)›t/? z¨±>Õ5€¶‹Á¤·¼z¼Ü¬+ñ®v¤¨_ˆR­BFn©—˜ý®ç̝P8gýt·ÉSTŦˆìät?þé¼íìN/Þa)ì–í6ô… Ï¿øÃj´¿KÇü]ÿ ªô¹-eKànëÕHTx}ýSÜ›ÿ ”7Ø×&µ<¦  ¥ÑO¶[Ù¯ä¨ÞÃÿ PZ-¬;#õ|•oaÿ ©CìÞz3˜öː/¤­ñTûIØ}š^ mÓ%ªxˆ¥ÉŸu=Z+ISe¿45™¼u;ú&WØ÷€æßQ™®{|íx*TC“#ZŠìZ§²‹ 6pv…³¿¡äª*áZÐ%ÒOáˆo"x«OHk w±æ+¬V(kMúŸ5Vö«$ ÁrÏbàb57/luR ¸ÑÛj Òµì`Мq­û žICÀÊ•©4€Âcà¨Ï€O´<èÐ:›ù(Ë^L8þ‘ÍÌ#¸Ð_Ì©ÙK(Öz 4¬û+¸;ü’V’84‘¬ÃŽ:[â‡ÔÌáõp¢~§ªlæ£ö{®G>J¼"°‡7¯ÆÉèßû ‹É‹§ÁòÃýâßî ^ƾÙõ‹×óH#«LP½ïX=xÑÍ$|W?•~• îëÔ©ª‹ {ÝT…Kÿ ”hûâá)J*ö˜–ÔU;iÇ€/ ÆþjóZ\ýwØ=Ìm ºèËL9 ýèÆð/¨’¥öo=nË.%Îì ŽÕ¯È|{Oj²ƒE6e/ßdÄõ²Ìâ1O®ò×TsəԸhOMýíMˆ¿¼H˜l²,7Â¥#MF/Úf°Ö½± ¸–dr‹NýÊ íjqx{œÉ ä-È ¦ øÄër¨q°ð †nцýÑÄÆ’mä…n<0È™;ÁÝá¯ÁZƒ7FÀmì­ É&9ˆîéi¶ùN§Y• ÃZãAâ?•‡©‰ , ó¾IŸŠc1 4â&y­&pŠ­6;M À 0¹qç»p.á …ŸÅáK@%6·y6ƒ‰3?”úºŽ‰éX5ªPT §µ!=Mž«Ú½‹ÅgÂSâÉaþÓoö–¯ÁÔìR>5éÿ üs¶ÆUcÌ kÇR ]ÿ ù¬¼«VŽ;Â|‡~¢¦”ÏŰæ {L™Õ°Óv¹ò¸írޡעCÃ!íVÕ {¶»sŒNPg/ "uÕbkm²“$ďå¿é¹§°½æz¯6 †s¿!s–wÚÝ“™Œ °.ûj>·+™Òa…©Œ&rÝÎtÛë긪Ît’LAVp%c Úý[ÄzJ¾ÇàXXç@˜ó<êL]·T˜¾¥1Ó©V‡g´æ½¦Ý@¹óø!_@´ÞâSÁ —S3™•& ]@JHÚý©ZŽ €×æÔr»Áf!‡yÞ4Mv*èÓã_{‘åóUuљØ«Oïé*®EvÑ Œ÷‡U \"㪒ÍK+À 4“M¡ï:0¥5í!'<@î´”>Ç»&Z–ïCCV˜Ì5Šo&îhè.žû |ÓK©h$s6KìŒëã)¹hI¦GïOåóI;ììü#É$Š0…Ææ¥TØ.5­¾gn´ “ÂÖ\:hœ89G)J@„}œ:’Ò{/Š"¦_Æ×7Æ3VÇŠÊa]ÚŒÙ€Ä–=®uÁßâACZƒ§§£ Qnâ:«,×{tyø¬iÛcœÜÄ€H½ÄÍCk´÷šß .W'b¤Íåh]÷€=,Žv×cÚEÚHXJX¶îo¨FÒtèöŸ>ªª6[J®Fµ£sGÁeqõfe\íjÒÐïÄÐGˆe1Ø‹.Ø”‘Ëuø Y­ˆÜ ŽG|zùªüMpDnQWÄ”%JŠ™)â*p@Örš«ÕT2Ð%ˆG#ª„ ·¤!°ŸOTÂT¸aÚ%4&h™LµšØüÐ.F¿²ÐÞ_Ç‚¾ÅÃaÜ÷09Æ q€öy˜v‡85õN÷]¬äѼóS{°_MެúÔ#°Ç¸0åÞè2ëôPcvÆw9®ií1Ä8F™˜à‰´+‰Ik1òÝ7“Ñ×ÒsÝ\x‚h`ÞÑ`ó"|µEcý£n˜h`}GÞ !±ù²Ápü²ß6 0ïi󜵩SÈÇ7˜-ÕURO˜¦´f$ªž-Í6(œ}<„ éc øs]ŽŽ„*—¾ ìdŽ„)méª\¿êÎIg¾ØÞ~I#C/¼¼´EÁÈŽi8“©õådô·>euä ƒ'Ê×लR1ÉJE1ÐAát`t;ÇР%Ý<‡¥„ÍÆ`×Oyó)õiI€ñQaŸ4Ûù\áàaÃÔ¹HÃu¹*k€¦<„e S‡&õÏ B!ŽhüÞ`yj}mªf×\¿ Ç~æ­9‡û\՞Ǖg²1Žû5V7 !àöšm° c`ܬøÇìµÒ'P"?…´Ö,"§^•õލsÔ)6˜sæéÍR¼ ò|Sl”‹7 nPW Gòú÷½§O¯‡„l¡kSÞŒr½PÊ@æ¢pŽ-mÿ #Ÿ˜Àº¶Áä¦;ïÔæ$1££`“Õ>„—·ž)ßð³ñ#Ï Ô$¶œ‰ÊE‹À;÷º ¯«P:Ñ”8–IÊtpÞ3ª“>ê“þës4ò2OÏÕ­±zô†Õ§‰.÷ä¸;¿˜“'œ›žª}«Œ{ª±Ì 9ÔóÞÕ‡0 $íWV3Üì¬ —@kÝ4@¿r¼±½¬™›?øØæ´'Áé®CË3-g$˜ö‡×auÚi´Žp/êÛ æF›Ú2v‹ã¿¿,nB1̨ƃqÞa5͝@&Æû“él÷ \C²½UÍc ¯k×¢U ÖéQå™—-r wô ÞÏ<Ò=&=ÿ Ôê Òêˈt,i—;LîÜ á¸*ÚÃ1$êL•LÍ <É)ýÐà’ ;F™{ƒ™˜€&'}‚ãÄK`¡ÞT@I;®žZóè‚s’7®°›+§O­Åq©é»²9<Ô J ¼9O’HL»Ùïì¸rk¼Ž_ý‘TŸu[²ßÚŒ·ü÷B%¯E ŸÔX5êO´ Ç•€’I0 ÉJX` ñ¹õ%;µŸD‘«´€àwÒ™U ûئžÖö\×®×´8 ½‡ºÐÆÓ§?Àkmœ=;d5*@-ì0F Rªýš[Ü6âö̃ڸr*KA9· u*µæ£?U¸Âêí†8@¦X4 e-ò„0s{ HâUpU?¼mñRa°®a%Ð'tÉ×’\¾ÊÉ]t›h>·(Ë@R¼¡Ãt h}’O÷au<+nT…Ö…MӐ??Óe95 q>í/;&JSû °¯ÊéÞ øƒ*Ã2½Ài&:nôUl=¾¿5eˆ3”ñc|Ú2V”>„»&eE;«ÚäC p¢Û úy 9š[ŒÌx¼擼A&DåÒ¯ˆ¤ÀÌ;"˜ ÏQä¸åhÊ}Ûq«Û0WžÒ|»€ø®öCm5•\ÇÀ§Pe3£]0ÃàLDÉ‰1øªxjgwT‚÷¿LΨK‹›ùs—xˆÜ±µ kæ¸f‰‰ÜGk/LÛØ6d9ò¶ùA{ƒA3š/¬D¬khÓk‰`˜"㯒r¿±Óã jx‡°e}<Ñø\3y:'À•/h½Í€Ç4~g ?Û(¼]v‘ªlKÎâ~?O‚W%{Ì:“'©úNq¾›úo(X’¥¯ˆ nFê{Ç€ü?º'ë ø‹ì Þ09ŒÌç9Æ —ËC`j@ÓÄ(+a‹un¸#ÂꟋ{K`‘ÑÍÍ'à´»/Û,KW;Þ4²þð ï Nm|~fGÏ(…³Ã)«1ö­Õ ¥‡¨©ƒÃ™ü-s=à=U66Ï«Ýc蓦W¹íž®›nÔ%êÇìŒ<#Ü×84ån®Ð ÒåOC` ñânÑs‡¢ç 1õ%Îhì½Ã½® e:ݼUZo™`  ÅZŸŒÊ«ê1ÏÄo$q¹Þ€©ˆhÐÉä¯ñ[!…Ú˜àJ:x2$Íß&PåT£6ç— ‡Í*4Ýšçjÿ ‰É nófÐ ó(L5C•åÆ\rMÒ@ò }y-W}™üýVù—ú¢=Ù”c®‘< M ž ´Phr ¦©TD ‘ù.$´÷O‡‘V2Æò.=IUŒ=ž‡â¬i™aþÓåÙ?òUø'ØÖ•.~* šTŒ!•-×áºTâ®ä#õü'´ eýlYÅÓeÕKÂrT"CÚ@u!Óxƒ{š3€}1¿(r}%«nËamjÑ%ÑNEò v ˜à  σöK³,*º.àzù¨™Ó ÚçâU¦*¿ 9{%Ö¹ njûdaXöb) kÛÆ±ûÓ\°M7ˆÂ=û›ç¿Ã‚­V»Cg–8ÙêE- j)k$º`Ã-ùEýeBÆÇ]c¡°ñty&Òd0nõ'¡W+ƒ*|–øµFa\GQªEAÔp5\Ǽ·¼Ç8·õ -â§Ú[ ‡ uZeÖ 3}×d'+¹:ð+K†Û®s!Ï$úe€<Û”x)1»a­¡LC]¸µík…ÚàA»AYº{†ªS[¦5HÒ7ù --,ísòDØ€èk ÞÀîÜ ò@â( ËNˆë›4ô½•/¦o‡€Û7 ê•ÆêòðÜy'Án½µ á˜ݦ ndeo…[ì¶Ê,¥R³Ä=À±—–ß;£™´ñSâ*g§”ïaið‘Jå~™ÓÞ ß³Õ¢»8x埒²52>AÊb&-÷\7´éÄù€T˜,w;3{ï˜k…à¹ÄqÀ«œ{€\ ˆ¾[´¨јr &Úé„Ívˆ±8†¿]|¬ņ4I×pÞS1ÈÖz‰#Ìv‡G!YNògñ:màTz¢Ý1ô©^O=~ë|5Bã™ç•¼µõ•bÆ@úÕS¬ÈŒ#¬zünrŸ û” Z²•èðV"ÁHÚý©wÝ €7¼Ìu1hÑa3Éä û f$o¿É ™Ú›ÝçnpÒ3äÌ3†Í§,Äï]$‰/pê †«À¼¸e9­Æê_C]žƒ·ý·frÁN«, E=›Çq -‰öŒ:aÏ¿±í&£Í:-} 84‘ÿ eƒQÑeëSsuiA ³g㟥ú£?ÿ ʼn*”“÷aühe:ÊWa@ÒÞk±eØ] F Ô—r.åä˜ @ö¥ªZoÐýYL·¥S²G/‡ñ <~*ZÆ´è>JlòàÛÆ½ÿ 窘ìGN¢:I®KšJp/`íIÁÀõ#Ä-€ö­šµŒoF4|ÆQØÆ@Ì|£Ô…¢À{9˜è½Üó›€ôYÒÎYsið;ís¤€à²ˆ‚4qÉVŒI$ ‰"° æµ8cXGjœˏ¡Aâý•ËÜ¢ûï e·çLx']á"oÅÎê3¯Ç—¹”ó0nå‚âg{Œñ> S´˜îè°g238‚ãköÝfÚd´6Ò€;ò÷±¢™¼›º ¢Æ'¥Ðx'e¬ç ]bÈÆV¢ó‹kýBO ðÊâ$Ÿ!×T 3Mýמ žìٍàÌü‘8÷€àæØ8æ©6‰©L´«…oãpð„~Çk‰!ñ;‹”ÛžÍ àž±z Ÿôû øŸÝužÏ;ÿ #|u6™Þ¬ÚˆÐõA4¶â|ôl|Ê2ŽÇ¤ÝÅÇY.<#Aí.k§hóF‚”Y; M½Ö4hŸ4&›­¿tès´%FìL¥£Ãk‰ÇT¤haÁ¤ÚxfÉ`ÑìË›>i 3t‚:,–+^÷´–{Û–Nxi"x‘Ûg î¨>¥Õ܁ùZH,2Û“:8xÊ¢Çí9.É-Ìâã-=çjwµS˜dütžçwýGòú®®ûº_ˆýx$–¡ãøO EÚÛÏ÷R„×w+3£Á£öUMyR²¹âŒ°š›¸Ñãò9§Ó_Dl+Ùßc›úšGÅÌc†Ž!Ko=¶.‘Îÿ c²(2®V mª.ÿ ¹B›¹å ù„öŸSV>™ü¯$y:G¢Z×àøúdî¹û­·ýÇ´:•c LÍõi_‹ö+ÎæGÊè>OŠ•äž´§Þ{X}¨1ÚTc›»Qþ•êô°t¿OP?eæ~É{5]•ÙR£r5†nZ\ã@ &îJõ ¾àC°þV>fé¥/ü5ñÊIº_é5 ;e­h<@ Ä&æÃëE%;X,ÒãÆÞ`Oò¦kŸm#˜!ÀyÄ¢| óLšò¥Ä` ¶R=|ÈCâh5ò3DˆïF†ðÒ#ÅìÛœ?¸yhBãœí ZxßÎÄhºRK„`Þödvײ™ÀÈÑÒgŒuY w³%†ƒÓzõ ÖÏp‚dH®¦A´ù§»ÓÇMæ~)ˆð‡û:ù&Ä •vGD´À n ݇¼Ö8Fö óáà£~Ë¥x`oK|Ä?fxiØü%pìR>éò+Û±éÎ>núlFŤ'tq8LZÏvÃ?„¡ß±È⽆¯³íü@x|PöUäèØã¡ð‚ŒAìÏ"vÍwóŸÍ{ ý0.z È•Ö{,N¡£¡ŸKÕÙž>Ýœþ ÍÀ°<×EA!Å‚D™IúOÍ¡>ôG}Â` ÍßkÜL™Ž Þð™ {IøF²¹òQ3&!ÃÂÞz.d&Ï-sH¸,Ôõ˜ŽP€ 77ˆÝ¼ÊëÜw =cÕ Ú,ØÐ5ÎYÐ)ì´öœgŒ[¤ßv㙑8心>h]§µháYš£²ºÑ.{Ï7Sð•?´~×SÃKýJÛ˜ ™Íäiúu<µX¶1õ^kâçIÑ£sZ4h>j*ÔšD:4­¿_ ÷¸ Õxæÿ ¸?Mù _•­ÊÐ ä ÷ý ÑwL œ­ïnTkÛUÍN©ë:¦fV ¶ÜÔÜMªÅâA½–¿R×TXš-%iTÊT•‡Ù‚JôϐZxWÑè‰f‰òG º ×Õû2aZ7OU3[“×AT–ÞŒ…-‘¤”Ì ì&(ˆ¿­•ƒkï’:ðY¦W‘ Å)“†‘˜³Åtcø˜ñTÂwÚÇ4|üLÇªí–v- qˆèU qPE.†â‘˜µ Æ,ÐÅs]8¾„oúÑ i>ÜxxÈó)ƒ ´æÁâØ$À‰vžŸf$Ž |ãw;ÀÁIJ»b` {¦Ó¤Ú$©YÀ‘n@Óïž«9J¼êG m¤ ܯ¹ÌW4€ÐÒÅÛ‡#褕Ÿn-?í|с¥÷Ú¹¬'´ÞÜ9ÓK `hê£SÄSà?7—Wí_´…óB›»:=Ãïq`<8ñÓŒÑlú2d¬ê³£hÖ[l|$vÝro~'R®‰§°ñmY ͧäP |PUª¹·:3Œ[Û{Xÿ ºâ@‚W–Äé u‚ ¯´*=íή.pûÒdt @G‰¬ s¸ ëÉücr ÞæÑ¨Ê@>¤¢Ö±. Þ'¯°ÌME[YéïĵÂCå½ Ué©Áû'Ê9%eÔðNU”ë‘ÌsD3/®+UI˜9h.WC”빓$#:pz:YÓ ¿xž* ³$Í +$kñAŠ‹†¢ Uê>¸)_š¬÷©ßAÂÔb9ÇU ¯¾á•9¯ÏÏ÷O÷¼¼Fähal1‰3Ì[Ïr•´UCksNÐ] R‘¸¥H+§Šé†c©vÖÞ0iÓ76s†î!§=ß ¼~Ô'°Ãmäoäš³ªøi1úÉ)³yV8 CLÄØÁ‘WYïi€H6ÖÑiámø^ÈY´°Ñ7¥Û*—Ñ©L«Qƒï—Ùrÿ ›£Ð*š¸ˆL©ˆ$ˆ ÷¾D§9È®«qbqC)–ˆïv´çñsÑVT­Ø, <àïºÀO«Jý·õ àfPìð .wFšir´þ’2_Y *Æ€x\« ì€9š@ Ž|F⇥ˆkZ@hÖÄ0t¿-<“‹qµ¾*ZL¤Ú)&BJpÓF5=$„at*Zš$’ÑtdûÝRI1 2މ$€$I$#‰SÞ’Hë¬ï;Á$¡t$’`<(ñÇt)$‡Ð.Êf¢X’Kt=Éé$‚ˆªè¢oÝëòI%Rgcª÷ŠyI%¡‰ÿ !ñ)´õ $¤ Ô’IIGÿÙ================================================================================ = V I M T u t o r ' a h o g e l d i n i z ! -- Srm 1.7 = ================================================================================ Vim, byle bir eitmen ile aklanmas gereken ok fazla komut barndran, olduka kuvvetli bir metin dzenleyicidir. Bu eitmen Vim'i ok amal bir dzenleyici olarak kolaylkla kullanabileceiniz yeterli sayda komutu aklamak iin tasarlanmtr. Eitmeni tamamlama sresi yapacanz denemelere bal olarak 25-30 dakikadr. DKKAT: Derslerdeki komutlar bu metni deitirecektir. zerinde almak iin bu dosyann bir kopyasn aln (eer "vimtutor" uygulamasn altrdysanz zaten bir kopyasn alm oldunuz). Bu eitmenin kullanarak retmek iin tasarlandn unutmamak nemlidir. Bu u anlama gelir; komutlar renmek iin doru bir ekilde altrma- nz gerekir. Eer sadece yazlanlar okursanz komutlar unutursunuz. imdi Caps Lock dmenizin basl olmadna emin olun ve Ders 1.1'in ekran tamamen doldurmas iin j dmesine yeterli miktarda basn. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 1.1: MLEC HAREKET ETTRMEK evirmen Notu: Tm derslerde grdnzde bu dmeye basn. ** mleci hareket ettirmek iin h,j,k,l dmelerine basn. ** ^ k pucu: h dmesi soldadr ve sola doru hareket eder. < h l > l dmesi sadadr ve saa doru hareket eder. j j dmesi aa doru bir oka benzer. v 1. mleci kendinizi rahat hissedinceye dek ekranda dolatrn. 2. j dmesine basn ve ekrann aaya kaydn grn. 3. Aa dmesini kullanarak, Ders 1.2'ye gein. NOT: Eer yazdnz bir eyden emin deilseniz, Normal kipe gemek iin dmesine basn. Daha sonra istediiniz komutu yeniden yazn. NOT: Ok dmeleri de ayn ie yarar. Ancak hjkl dmelerini kullanarak ok daha hzl hareket edebilirsiniz. Gerekten. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 1.2: VM'DEN IKI !! NOT: Aadaki admlar yapmadan nce, bu dersi tamamen okuyun. 1. Normal kipte olduunuzdan emin olmak iin dmesine basn. 2. :q! yazn ve 'a basn'. Bu dzenleyiciden kar ve yaptnz deiiklikleri KAYDETMEZ. 3. vimtutor yazarak yeniden bu belgeyi an. 4. Eer bu admlar ezberlediyseniz ve kendinizden eminseniz, 1'den 3'e kadar olan admlar yeniden uygulayn. 5. mleci Ders 1.3'e tayn. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 1.3: METN DZENLEME - METN SLME ** Normal kipteyken imlecin altndaki karakteri silmek iin x'e basn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi satra gtrn. 2. Dzeltmeler iin imleci silinmesi gereken karakterin zerine getirin. 3. stenmeyen karakteri silmek iin x dmesine basn. 4. Tmce dzelene kadar 2'den 4'e kadar olan admlar tekrar edin. ---> inek ayyn zzerinden attlad. 5. imdi satr dzeldi; Ders 1.4'e gein. NOT: Bu eitmende ilerledike ezberlemeye almayn, deneyerek renin. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 1.4: METN DZENLEME - METN GRME ** Normal kipteyken metin eklemek iin i'ye basn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi LK satra gtrn. 2. lk satr ikincisinin ayns gibi yapmak iin, imleci eklenmesi gereken metinden sonraki ilk karakterin zerine gtrn. 3. i'ye basn ve gerekli eklemeleri yapn. 4. Dzeltilen her hatadan sonra dmesine basarak Normal kipe dnn. Tmceyi dzeltmek iin 2'den 4'e kadar olan admlar tekrar edin. ---> Bu metinde eksk. ---> Bu metinde bir ey eksik. 5. Artk yapabildiinizi dnyorsanz bir sonraki blme gein. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 1.5: METN DZENLEME - METN EKLEME ** Metin eklemek iin A dmesine basn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi LK satra gtrn. mlecin hangi karakterin zerinde olduu nemli deildir. 2. A'ya basn ve gerekli eklemeleri yapn. 3. Metin eklemeyi bitirdiinizde 'ye basn ve Normal kipe dnn. 4. mleci aada ---> ile imlenmi KNC satra gtrn ve ikinci ve nc admlar tekrarlayarak tmceyi dzeltin. ---> Bu satrda baz met Bu satrda baz metinler eksik. ---> Bu satrda da baz metinl Bu satrda da baz metinler eksik gibi grnyor. 5. Artk rahata metin ekleyebildiinizi dnyorsanz Ders 1.6'ya gein. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 1.6: DOSYA DZENLEME ** :wq yazmak ak olan dosyay kaydeder ve Vim'den kar. !! NOT: Aadaki admlar uygulamadan nce tm bu blm iyice okuyun! 1. Bu eitmeni Ders 1.2'de yaptnz gibi :q! yazarak kapatn. Veya baka bir ubirime eriiminiz varsa orada yapn. 2. Komut istemi ekrannda u komutu girin: vim tutor . 'vim', Vim dzenleyicisini amak iin kullanacanz komut olup 'tutor' da dzenlemek istediiniz dosyann addr. Deitirilebilen bir dosya kullann. 3. Daha nceki derslerde rendiiniz gibi metin girip/ekleyip silin. 4. :wq yazarak deiiklikleri kaydedin ve Vim'den kn. 5. Eer vimtutor'dan birinci admda ktysanz yeniden an ve aadaki zet blme gelin. 6. Yukardaki admlar okuduktan ve anladktan sonra YAPIN. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 1: ZET 1. mle ok dmeleri veya hjkl dmeleri kullanlarak hareket ettirilir. h (sol) / j (aa) / k (yukar) / l (sa) 2. Vim'i komut isteminden balatmak iin: vim veya vim DOSYA_ADI kullann. 3. Vim'den kmak iin nce 'ye basp sonra: :q! (deiiklikleri kaydetmeden kar) :wq (deiiklikleri kaydedip kar) komutlarn kullann. 4. mlecin zerinde olduu karakteri silmek iin x dmesine basn. 5. Metin girmek veya eklemek iin: i metin girin imleten nce girer A metin girin satrdan sonra ekler NOT: dmesine basmak sizi Normal kipe geri dndrr veya istenmeyen veya yarm yazlm bir komutu iptal eder. imdi Ders 2 ile bu eitmeni srdrn. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 2.1: SLME KOMUTLARI ** Bir szc silmek iin dw yazn. ** 1. Normal kipte olduunuzdan emin olmak iin dmesine basn. 2. mleci aada ---> ile imlenmi satra gtrn. 3. mleci silinmesi gereken szcn bana gtrn. 4. Szc silmek iin dw yazn. NOT: d harfi siz yazdka ekrann son satrnda grlecektir. Vim sizin w yazmanz bekleyecektir. Eer d'den baka bir ey grrseniz yanl yazmsnz demektir, dmesine basn ve batan balayn. ---> Bu satrda erez tmceye ait olmayan leblebi szckler var. 5. Tmce dzelene kadar adm 3 ve 4' tekrar edin ve Ders 2.2'ye gein. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 2.2: DAHA FAZLA SLME KOMUTLARI ** Satr sonuna kadar silmek iin d$ yazn. ** 1. Normal kipte olduunuzdan emin olmak iin dmesine basn. 2. mleci aada ---> ile imlenmi satra gtrn. 3. mleci doru olan satrn sonuna gtrn. (Birinci noktadan SONRAK) 4. Satr en sona kadar silmek iin d$ yazn. $ imini yazmak iin: Trke Q klavyede 4, Trke F klavyede 4 ikililerini kullann. ---> Birileri bu satrn sonunu iki defa yazm. satrn sonunu iki defa yazm. 5. Neler olduunu anlamak iin Ders 2.3'e gidin. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 2.3: LELER VE HAREKETLER Metin deitiren birok komut ileler ve eklerden oluur. Bir d ileci ieren silme komutu iin kullanlan biim aadaki gibidir: d hareket Burada: d - silme ilecidir. hareket - ilecin neyi ileteceidir (aada listelenmitir). Hareketlerin ksa bir listesi iin: w - bir sonraki szcn balangcna kadar, ilk karakteri DAHL OLMADAN e - u anki szcn sonuna kadar, son karakteri DAHL OLARAK $ - satrn sonuna kadar, son karakteri DAHL OLARAK Demeli ki, de komutunu girmek imleten szcn sonuna kadar siler. NOT: Normal kipte hibir hareket olmadan yalnzca ileci girmek imleci yukarda belirtildii gibi hareket ettirir. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 2.4: BR HAREKET LE BRLKTE SAYIM KULLANMAK ** Bir hareketten nce say kullanmak o hareketi sayca tekrarlatr. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi satrn BAINA gtrn. 2. 2w yazarak imleci iki szck ileriye tayn. 3. 3e yazarak imleci szck ilerideki szcn sonuna tayn. 4. 0 yazarak imleci satrn bana tayn. 5. kinci ve nc admlar deiik saylar kullanarak tekrarlayn. ---> Bu zerinde hoplayp zplayabileceiniz naizane bir satr. 6. Ders 2.5'e gein. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 2.5: BR SAYIM KULLANARAK DAHA FAZLA SLME LEM ** Bir ile ile birlikte say kullanmak ileci o kadar tekrarlatr. ** Yukarda sz edilen silme ileci ve hareketinin arasna say ekleyerek yaplan ilemi o say kadar tekrarlatabilirsiniz. d [say] hareket 1. mleci aada ---> ile imlenen satrdaki ilk BYK HARFTEN oluan szcn bana getirin. 2. d2w yazarak iki BYK HARFL szc silin. 3. Birinci ve ikinci admlar baka bir say kullanarak BYK HARFL szckleri tek bir komutta silmek iin yeniden uygulayn. ---> Bu ABC DE satrdaki FG HI JKLM NO PRST szckler U VY temizlenmitir. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 2.6: SATIRLARDA LEM YAPMA ** Btn bir satr silmek iin dd yazn. ** Btn bir satr silme ilemi ok sk kullanldndan dolay, Vi tasarmclar bir satr tamamen silmek iin iki d yazmann daha kolay olduuna karar vermiler. 1. mleci aadaki tmceciin ikinci satrna gtrn. 2. Satr silmek iin dd yazn. 3. imdi de drdnc satra gidin. 4. ki satr birden silmek iin 2dd yazn. ---> 1) Gller krmzdr, ---> 2) amur elenceli, ---> 3) Menekeler mavi, ---> 4) Bir arabam var, ---> 5) Saat zaman syler, ---> 6) eker tatldr ---> 7) Ve sen de ylesin ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 2.7: GER AL KOMUTU ** Komutu geri almak iin u, btn bir satr dzeltmek iin U yazn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi satrda ve ilk hatann zerine koyun. 2. lk istenmeyen karakteri silmek iin x yazn. 3. imdi son altrlan komutu geri almak iin u yazn. 4. Bu sefer x komutunu kullanarak satrdaki tm hatalar dzeltin. 5. imdi satr ilk haline evirmek iin byk U yazn. 6. imdi U ve daha nceki komutlar geri almak iin birka defa u yazn. 7. Birka defa R ('yi basl tutarken R ye basn) yazarak geri almalar da geri aln. ---> Buu satrdaki hatalar dzeltinn ve sonra koomutu geri allln. 8. Bunlar son derece kullanl komutlardr. imdi Ders 2 zete gein. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 2: ZET 1. mleten itibaren bir szc silmek iin dw yazn. 2. mleten itibaren bir satr silmek iin d$ yazn. 3. Btn bir satr silmek iin dd yazn. 4. Bir hareketi yenilemek iin nne say taks getirin, 2w gibi. 5. Normal kipte bir komut biimi yledir: ile [say] hareket burada: ile - ne yaplaca, silmek iin d rneinde olduu gibi [say] - komutun ka kere tekrar edeceini gsteren istee bal say hareket - ilecin nice davranaca, w (szck), $ (satr sonu) gibi 6. Bir satrn bana gelmek iin sfr (0) kullann. 7. nceki hareketleri geri almak iin u (kk u) yazn. Bir satrdaki tm deiiklikleri geri almak iin U (byk U) yazn. Geri almalar geri almak iin R kullann. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 3.1: KOY KOMUTU ** Son yaptnz silmeyi imleten sonraya yerletirmek iin p yazn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi tmcecie gtrn. 2. Satr silip Vim'in arabelleine yerletirmek iin dd yazn. 3. mleci, silinmi satr nereye yerletirmek istiyorsanz, o satrn ZERNE gtrn. 4. Normal kipteyken satr yerletirmek iin p yazn. 5. Tm satrlar doru sraya koymak iin 2'den 4'e kadar olan admlar tekrar edin. ---> d) Sen de rendin mi? ---> b) Menekeler mavidir, ---> c) Akl renilir, ---> a) Gller krmzdr, ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 3.2: DETR KOMUTU ** mlecin altndaki karakteri bakas ile deitirmek iin rx yapn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi LK satra gtrn. 2. mleci satrdaki ilk hatann zerine gtrn. 3. Hatay dzeltmek iin nce r ardndan da doru karakteri yazn. 4. lk satr dzelene kadar adm 2 ve 3' tekrar edin. ---> Bu satv yazlvken, bivileri yaml dmetere basm. ---> Bu satr yazlrken, birileri yanl dmelere basm. 5. Ders 3.3'ye gein. NOT: Unutmayn, ezberleyerek deil deneyerek renin. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 3.3: DETR LEC ** Bir szc imleten szck sonuna kadar deitirmek iin ce yapn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi LK satra gtrn. 2. mleci "sutar" daki u'nun zerine yerletirin. 3. nce ce ardndan doru harfleri girin (bu durumda 'atr'). 4. dmesine basn ve deimesi gereken bir sonraki karaktere gidin. 5. lk cmle ikincisiyle ayn olana kadar adm 3 ve 4' tekrar edin. ---> Bu sutar deitir komutu ile deineli gereken birka mzg ieriyor. ---> Bu satr deitir komutu ile deimesi gereken birka szck ieriyor. ce'nin sadece szc deitirmediini, ayn zamanda sizi EKLE kipine aldna da dikkat edin. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 3.4: c'Y KULLANARAK DAHA FAZLA DETRME ** Deitir ileci sil komutu ile ayn hareketlerle kullanlr. ** 1. Deitir ileci sil ile ayn yolla alr. Biim yledir: c [say] hareket 2. Hareketler de ayndr. rnein w (szck), $ (satr sonu) gibi. 3. mleci aada ---> ile imlenmi LK satra gtrn. 4. mleci ilk hataya gtrn. 5. Satrn geri kalan ksmn ikincisi gibi yapmak iin c$ yazn ve daha sonra dmesine basn. ---> Bu satrn sonu dzeltilmek iin biraz yardma ihtiya duyuyor. ---> Bu satrn sonu dzeltilmek iin c$ komutu kullanlarak yardma ihtiya duyuyor. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 3: ZET 1. Silinmi olan bir metni geri yerletirmek iin p yazn. Bu silinmi metni imleten hemen SONRA geri yerletirir (eer bir satr silinmise hemen imlecin altndaki satra yerletirilecektir). 2. mlecin altndaki karakteri deitirmek iin nce r ardndan da yazmak istediiniz karakteri yazn. 3. Deitir ileci belirlenen nesneyi, imleten hareketin sonuna kadar deitirme imkan verir. rnein, bir szc imleten szck sonuna kadar deitirmek iin cw, bir satrn tamamn deitirmek iinse c$ yazn. 4. Deitir iin biim yledir: c [say] hareket imdi bir sonraki derse gein. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 4.1: MLE KONUMU VE DOSYA DURUMU ** G dosya ierisindeki konumunuzu ve dosya durumunu gsterir. Dosya ierisindeki bir satra gitmek iin G yazn. ** NOT: Admlardan herhangi birini yapmadan nce dersin tamamn okuyun! 1. dmesini basl tutun ve g'ye basn. Biz buna G diyoruz. Dosyann sonunda dosya adn ve bulunduunuz konumu gsteren bir durum satr grnecektir. Adm 3 iin satr numarasn unutmayn. NOT: mle konumunu ekrann sa alt kesinde grebilirsiniz. Bu 'ruler' seenei etkin olduunda grlr (bilgi iin :help 'ruler' yazn). 2. Dosyann sonuna gitmek iin G'ye basn. Dosyann bana gitmek iin gg komutunu kullann. 3. Daha nce bulunduunuz satr numarasn yazn ve daha sonra G'ye basn. Bu sizi ilk g'ye bastnz satra geri gtrecektir. 4. Yapabileceinizi dndnzde, adm 1'den 3'e kadar yapn. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 4.2: ARAMA KOMUTU ** Bir szck beini aramak iin / ve aranacak bei girin. ** 1. Normal kipteyken / yazn. / karakterinin ve imlecin ekrann sonunda grndne dikkat edin. 2. 'hatttaa' yazp 'a basn. Bu sizin aramak istediiniz szcktr. 3. Ayn szck beini tekrar aramak iin n yazn. Ayn szck beini zt ynde aramak iin N yazn. 4. Eer zt yne doru bir arama yapmak istiyorsanz / komutu yerine ? komutunu kullann. ---> "hatttaa" hatay yazmann doru yolu deil; hatttaa bir hata. Not: Arama dosyann sonuna ulatnda dosyann bandan srecektir. Bunu devre d brakmak iin 'wrapscan' seeneini sfrlayn. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 4.3: UYAN AYRALAR ARAMASI ** Uyan bir (, [ veya { bulmak iin % yazn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi satrda bir (, [ veya { imine gtrn. 2. imdi % karakterini yazn. 3. mle uyan ayracn zerine gider. 4. Uyan ilk parantezin zerine geri dnmek iin yine % yazn. 5. mleci baka bir (), [] veya {} zerine gtrn ve % ilecinin neler yaptn gzlemleyin. ---> Bu ierisinde ( )'ler, ['ler ] ve {'ler } bulunan bir satrdr. NOT: Bu ierisinde ei olmayan ayralar bulunan bir programn hatalarn ayklamak iin son derece yararldr. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 4.4: BUL/DETR KOMUTU ** 'eski' yerine 'yeni' yerletirmek iin :s/eski/yeni/g yazn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi satra gtrn. 2. :s/buu/bu yazp 'a basn. Bu komutun sadece satrdaki ilk uyan karlamay dzelttiine dikkat edin. 3. imdi satrdaki tm deiiklikleri bir anda yapmak iin :s/buu/bu/g yazarak tm "buu" oluumlarn deitirin. ---> Buu birinci, buu ikinci, buu nc blm. 4. ki satr arasndaki tm karakter katar oluumlarn deitirmek iin: :#,#s/eski/yeni/g yazn. #,# burada deiikliin yaplaca araln satr numaralardr. :%s/eski/yeni/g yazn. Bu tm dosyadaki her oluumu deitirir. :%s/eski/yeni/gc yazn. Bu tm dosyadaki her oluumu deitirir ancak her birini deitirmeden nce bize sorar. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 4: ZET 1. G sizin dosyadaki konumunuzu ve dosya durumunu gsterir. G dosyann sonuna gider. [say] G belirtilen satr numarasna gider. gg ilk satra gider. 2. Szck beinden nce / yazmak, LER ynde o bei aratr. Szck beinden nce ? yazmak, GER ynde o bei aratr. Aramadan sonra, ayn yndeki bir sonraki karlamay bulmak iin n, veya zt yndekini bulmak iin N yazn. O sizi eski konumlara, I daha yeni konumlara gtrr. 3. mle bir (), [], {} ayrac zerindeyken % yazmak, uyan dier e ayrac bulur. 4. Satrdaki ilk 'eski'yi 'yeni' ile deitirmek iin :s/eski/yeni, Satrdaki tm 'eski'leri 'yeni' ile deitirmek iin :s/eski/yeni/g, ki satr arasndaki bekleri deitirmek iin :#,#s/eski/yeni/g, Dosyadaki tm karlamalar deitirmek iin :%s/eski/yeni/g yazn. Her seferinde onay sormas iin :%s/eski/yeni/gc kullann. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 5.1: BIR DI KOMUT ALITIRMAK ** Bir d komutu altrmak iin :! ve ardndan d komutu yazn. ** 1. mleci ekrann altna gtrmek iin : komutunu yazn. Bu size bir komut yazma imkan verir. 2. imdi ! (nlem) karakterini yazn. Bu size bir d komut altrma olana verir. 3. rnek olarak ! karakterini takiben ls yazn ve 'a basn. Bu size o anda bulunduunuz dizindeki dosyalar gsterecektir. Veya ls almazsa :!dir komutunu kullann. NOT: Herhangi bir d komutu bu yolla altrmak mmkndr. NOT: Tm : komutlarndan sonra dmesine baslmaldr. Bundan sonra bunu her zaman anmsatmayacaz. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 5.2: DOSYA YAZMAYA DEVAM ** Dosyaya yaplan deiiklii kaydetmek iin :w DOSYA_ADI yazn. ** 1. Bulunduunuz dizini listelemek iin :!dir veya :!ls yazn. Komuttan sonra dmesine basacanz zaten biliyorsunuz. 2. Mevcut olmayan bir dosya ad sein, rnein DENEME. 3. imdi :w DENEME yazn (DENEME sizin setiiniz dosya addr). 4. Bu tm dosyay (Vim Tutor) DENEME isminde baka bir dosyaya yazar. Bunu dorulamak iin, :!ls veya :!dir yazn ve yeniden bulunduunuz dizini listeleyin. NOT: Eer Vim'den kp kaydettiiniz DENEME dosyasn aarsanz, bunun kaydettiiniz vimtutor'un gerek bir kopyas olduunu grrsnz. 5. imdi dosyay u komutlar vererek silin: Windows: :!del DENEME Unix (macOS, Linux, Haiku): :!rm DENEME ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 5.3: YAZMA N METN SEME ** Dosyann bir blmn kaydetmek iin, v hareket :w DOSYA_ADI yazn. ** 1. mleci bu satrn zerine getirin. 2. v dmesine basarak imleci aadaki beinci adma tayn. Metnin seildiine dikkat edin. 3. : karakterini yazn. Ekrann alt ksmnda :'<'> kacaktr. 4. w DENEME yazn; DENEME burada henz var olmayan bir dosyadr. dmesine basmadan nce :'<'>w DENEME grdnzden emin olun. 5. Vim seilen satrlar DENEME dosyasna yazacaktr. :!ls veya :!dir ile bakarak dosyay grn. Henz silmeyin; bir sonraki derste kullanacaz. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 5.4: DOSYALARI BRLETRME VE BLM EKLEME ** Bir dosyann ieriini eklemek iin :r DOSYA_ADI yazn. ** 1. mleci bu satrn hemen bir stne koyun. NOT: kinci admdan sonra Ders 5.3'n metnini greceksiniz. Sonrasnda AAI dmesi ile bu derse geri gelin. 2. imdi :r DENEME komutunu kullanarak DENEME dosyasn bu dosyann iine getirin. Getirdiiniz dosya imlecin hemen altna yerletirilir. 3. Dosyann getirildiini dorulamak iin YUKARI dmesini kullanarak Ders 5.3'n iki adet kopyas olduunu grn, zgn srm ve kopyas. NOT: Bu komutu kullanarak bir d komutun ktsn da dosyann iine koyabilirsiniz. rnein :r !ls yazmak ls komutunun verecei kty dosyann iinde hemen imlecin altndaki satra koyar. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 5: ZET 1. :!komut bir d komut altrr. Baz yararl rnekler: (MS-DOS) (Unix) :!dir :!ls - bir dizini listeler. :!del DOSYA :!rm DOSYA - DOSYA'y siler. 2. :w DOSYA_ADI o anki Vim dosyasn diske DOSYA_ADI ile kaydeder. 3. v hareket :w DOSYA_ADI seilmi satr araln DOSYA_ADI ile kaydeder. 4. :r DOSYA_ADI imlecin altndan balayarak DOSYA_ADI isimli dosyann ieriini ekler. 5. :r !dir veya !ls bu iki komutun (dosyalar listeleme) ieriklerini okur ve dosyann iine yerletirir. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 6.1: A KOMUTU ** mlecin aasna satr amak ve EKLE kipine gemek iin o yazn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi satra gtrn. 2. mlecin aasna bir satr amak ve EKLE kipine gemek iin o (kk harfle) yazn. 3. imdi herhangi bir metin girin ve EKLE kipinden kmak iin dmesine basn. ---> o yazdktan sonra imle EKLE kipinde alan satrn zerine gider. 4. mlecin zerinde bir satr amak iin, yalnzca byk O yazn. Bunu aadaki satrda deneyin. ---> Bu satrn zerine bir satr amak iin imle bu satrdayken O yazn. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 6.2: EKLE KOMUTU ** mleten sonra metin eklemek iin a yazn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi satra gtrn. 2. mle satrn sonuna gelinceye dek e dmesine basn. 3. mleten SONRA metin eklemek iin a yazn. 4. imdi ilk satr ikincisi gibi tamamlayn. EKLE kipinden kmak iin dmesine basn. 5. e dmesini kullanarak bir sonraki yarm szce gidin ve adm 3 ve 4' tekrarlayn. ---> Bu sat alabilirsiniz. al met ekl ---> Bu satrda alabilirsiniz. alrken metin eklemeyi kullann. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 6.3: BR BAKA DETR KOMUTU ** Birden fazla karakter deitirmek iin byk R yazn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi LK satra gtrn. mleci ilk xxx'in bana getirin. 2. imdi R dmesine basn ve ikinci satrdaki sayy ilk satrdaki xxx'in yerine yazn. 3. dmesine basarak DETR kipinden kn. Satrn geri kalannn deimediini gzlemleyin. 4. Kalan xxx'i de deitirmek iin admlar tekrarlayn. ---> 123 saysna xxx eklemek size yyy toplamn verir. ---> 123 saysna 456 eklemek size 579 toplamn verir. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 6.4: METN KOPYALA VE YAPITIR ** y ilecini kullanarak metin kopyalayn ve p kullanarak yaptrn. ** 1. mleci aada ---> ile imlenmi satra getirin, "a)"nn ardna koyun. 2. v ile GRSEL kipe gein ve imleci "ilk" szcnn ncesine getirin. 3. y dmesine basarak seili metni kopyalayn. 4. mleci bir sonraki satrn sonuna j$ ile getirin. 5. p dmesine basarak metni yaptrn. Akabinde dmesine basn. 6. GRSEL kipe geerek "ge" szcn sein, y ile kopyalayn, j$ ile ikinci satrn sonuna gidin ve p ile szc yaptrn. ---> a) Bu ilk ge ---> b) NOT: y komutunu bir ile olarak da kullanabilirsiniz; yw komutu yalnzca bir szc kopyalar. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 6.4: SET KOMUTU ** Arama veya deitirme ilemlerinin byk/kk harf durumunu grmezden gelmesi iin SET komutunu kullann. 1. 'yoksay' szcn aramak iin /ignore yazn. Bunu n dmesine basarak birka kez yenileyin. 2. :set ic yazarak 'ic' (BYK/kk harf yoksay) ayarn sein. 3. Yeniden n dmesine basarak 'yoksay' szcn aramay srdrn. Artk YOKSAY ve yoksay rneklerinin de bulunduunu gzlemleyin. 4. :set hls is yazarak 'hlsearch' ve 'incsearch' ayarlarn sein. 5. /ignore yazarak arama komutunu tekrar verin ve ne olacan grn. 6. BYK/kk harf ayrmsz arama ayarn kapatmak iin :set noic yazn. NOT: Sonularn ekranda vurgulanmasn istemiyorsanz :nohlsearch yazn. NOT: Eer yalnzca bir arama ilemi iin BYK/kk harf ayrmsz arama yapmak istiyorsanz /ignore\c komutunu kullann. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ DERS 6 ZET 1. o komutu imlecin altnda bir satr aar ve imleci bu alm satra EKLE kipinde yerletirir. O komutu imlecin zerinde bir satr aar. 2. a komutu imleten sonra metin giriine olanak verir. A komutu geerli satrn sonuna giderek metin giriine olanak verir. 3. e komutu imleci bir szcn sonuna tar. 4. y ileci metni kopyalar, p ileci yaptrr. 5. R komutu DETR kipine girer ve 'ye baslana kadar kalr. 6. ":set xxx" yazmak "xxx" seeneini ayarlar. Baz seenekler: 'ic' 'ignorecase' BYK/kk harf ayrmn arama yaparken kapatr. 'is' 'incsearch' Bir arama metninin tm uyan ksmlarn gsterir. 'hls' 'hlsearch' Uyan sonularn zerini vurgular. Ayarlama yaparken ister ksa ister uzun srmleri kullanabilirsiniz. 7. Bir ayar kapatmak iin "no" ekleyin, rnein :set noic. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 7.1: YARDIM KAYNAKLARI ** evrimii yardm sistemini kullann ** Vim geni bir evrimii yardm sistemine sahiptir. Balamak iin u n deneyebilirsiniz: - (eer varsa) dmesine basn - (eer varsa) dmesine basn - :help yazn ve dmesine basn Yardm penceresindeki metinleri okuyarak yardm sisteminin nasl altn renin. Bir pencereden dierine gemek iin W ikilisini kullann. Yardm penceresini kapatmak iin :q yazp dmesine basn. ":help" komutuna deiken (argman) vererek herhangi bir konu hakknda yardm alabilirsiniz. unlar deneyin: :help w :help c_ D :help insert-index :help user-manual ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 7.2: BR BALANGI BET OLUTURUN ** Vim'in zelliklerine bakn ** Vim Vi'dan ok daha fazla zellie sahiptir fakat birou ntanml olarak kapaldr. Daha fazla zellik kullanabilmek iin bir "vimrc" dosyas oluturmalsnz. 1. "vimrc" dosyasn dzenlemeye balayn. letim sistemlerine gre: :e ~/.vimrc Unix iin :e ~/_vimrc Windows iin 2. imdi rnek "vimrc" dosyas ieriini okuyun: :r $VIMRUNTIME/vimrc_example.vim 3. Dosyay :w ile kaydedin. Vim'i bir sonraki altrlmasnda szdizim vurgulamas kullanacaktr. Tm tercih ettiiniz ayarlar bu "vimrc" dosyasna ekleyebilirsiniz. Daha fazla bilgi iin :help vimrc-intro yazn. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 7.3: TAMAMLAMA ** D ve ile komut istemi ekrannda tamamlama ** 1. :set nocp komutunu kullanarak Vim'in uyumlu kipte olmadndan emin olun. 2. Bulunduunuz dizindeki dosyalara :!ls veya :!dir ile bakn. 3. Bir komutun ba ksmn yazn, rnein :e. 4. D'ye bastnzda Vim size e ile balayan komutlar gsterecektir. 5. d kullandnzda Vim komutu kendinden :edit olarak tamamlayacaktr. 6. imdi bir boluk ekleyin ve var olan bir dosyann ba harflerini yazn. rnein :edit DOS. 7. dmesine basn. Eer yalnzca bu dosyadan bir tane varsa Vim sizin iin dosya adnn geri kalann tamamlayacaktr. NOT: Tamamlama birok komut iin alr. Yalnzca D ve ikililerini deneyin. zellikle :help iin ok yararldr. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ders 7: ZET 1. :help yazmak veya veya dmelerine basmak yardm penceresini aar. 2. :help cmd yazarak cmd hakknda bilgi sahibi olabilirsiniz. 3. W kullanarak baka pencerelere geebilirsiniz. 4. :q kullanarak yardm penceresini kapatabilirsiniz. 5. Bir vimrc balang betii oluturarak yelenen ayarlarnz saklayabilirsiniz. 6. Bir : komutu girerken D'ye basarak olanakl tamamlama seeneklerini grebilirsiniz. 'a basarak tamamlamay sein. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Bylece Vim Eitmeni tamamlanm oldu. Eitmendeki ama Vim dzenleyicisi hakknda ksa bir bilgi vermek ve onu kolayca kullanmanz salamakt. Vim'in tamamn retmek ok zordur zira Vim birok komuta sahiptir. Bundan sonra ":help user-manual" komutu ile kullanc klavuzunu okumalsnz. Daha fazla okuma ve alma iin u kitab neriyoruz: Vim - Vi Improved - by Steve Oualline Publisher: New Riders Tmyle Vim iin hazrlanm ilk kitaptr. zellikle ilk kullanclar iin ok uygundur. Kitapta birok rnek ve resim bulunmaktadr. https://iccf-holland.org/click5.html adresine bakabilirsiniz. Bu kitap daha eskidir ve Vim'den daha ok Vi iindir ancak tavsiye edilir: Learning the Vi Editor - by Linda Lamb Publisher: O'Reilly & Associates Inc. Vi hakknda bilmek isteyeceiniz neredeyse her eyin bulunduu bir kitap. 6. Basm ayn zamanda Vim hakknda da bilgi iermektedir. Bu eitmen Michael C. Pierce ve Robert K. Ware tarafndan yazld, Charles Smith tarafndan salanan fikirlerle Colorado School Of Mines, Colorado State University. E-posta: bware@mines.colorado.edu Vim iin deitiren: Bram Moolenaar Trke eviri: Serkan "heartsmagic" al (2005), adresimeyaz (at) yahoo (dot) com 2019 Gncelleme: Emir SARI, bitigchi (at) me (dot) com ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~